De indeling van de tips

Preventie:
Risicoplekken
Wees alert
Veiligheidsplan
Rampenpakket
Tips voor op reis
Tips voor bedrijven

Hoe mogelijke aan-slagen te herkennen:
Verdacht gedrag
De ezelsbrug ALERT
Bombrieven
Autobommen
Verdachte voorwerpen

Schade beperken en overleven bij aanslag:
Signaleren terrorist
Adviezen bij bomaanslag
Wat doen bij brand?
Wat doen bij opsluiting onder puin?
Eerstehulptips

Wat doen bij een aanslag:
Thuis of op het werk
In het openbaar vervoer
Op overige plekken

Algemene tips

Wat doen bij chemische, biologische en nucleaire bommen

Hulp na afloop:
Tips voor de verwerking van een trauma
Tips voor de omgeving van een getraumatiseerd iemand

Tips voor ouders met kinderen

Tips op het preventieve vlak

Voordat er sprake is van een terroristische aanslag kunt u het een en ander doen om uw veiligheid te vergroten door wat preventieve maatregelen te nemen. Daaraan zijn deze en de volgende twee pagina gewijd.

Risicoplekken
We zeiden het al in de inleiding, in Jorwerd, Daarlerveen, Kippekerke en soortgelijke plaatsen is de kans op een terroristische aanslag kleiner dan in Rotterdam, Den Haag en Amsterdam. Het is namelijk de bedoeling van terroristen om zoveel mogelijk mensen tegelijk te treffen en een substantieel of symbolisch belangrijk deel van de samenleving te ontwrichten.
Daarom hebben terroristen voorkeur voor aanslagen op de volgende plekken:

• Metro's, treinen en bussen (vooral in spitsuren)
• Grote trein- en busstations en vertrekhallen van vliegvelden
• Populaire en dus drukbezochte restaurants, bioscopen, disco's en overige clubs
• Stadions en grote evenementen
• Kerken en overige religieuze gebouwen
• Scholen en universiteiten, belangrijke bedrijven
• Parlementsgebouwen, ministeries, ambassades en kazernes
• Gebouwen en plekken met een symbolische betekenis (denk aan de aanslagen op het World Trade Center en het Pentagon)

Wees alert
Deze plekken kunt u natuurlijk niet eeuwig vermijden in uw leven. Dat betekent dat u op deze plekken alert moet zijn en u bewust moet zijn van uw omgeving.
Wat houdt dat in?

• Weet waar de trappen, nooduitgangen en eventueel brandtrappen zijn.
• Vermijd, als dat kan, grote glaspartijen in gebouwen die bij een bomexplosie kun-nen versplinteren en ook voorwerpen en bouwsels die vermoedelijk zullen omvallen of afbreken.
• Kijk of en waar zich brandblussers bevinden in de omgeving.
• Weet wie u in die omgeving direct kunt waarschuwen (en waar) als u verdacht gedrag signaleert. (Straks meer over verdacht gedrag.)
• Als een situatie niet lekker voelt, weggaan of een stuk verderop gaan staan. Ga hierbij rustig op uw gevoel/intuïtie af.
• (En wat iedereen ondertussen wel weet,) opletten op verdachte pakketten, tassen, rugzakken e.d. die niet bij een persoon horen. Waarschuw dan zonder u te generen veiligheidsbeambten, politie, conducteurs en/of anderen.
• Ga in het openbaar vervoer zo ver mogelijk van de ingang zitten (in treinen en metro's: in de achterste compartimenten) en blijf niet staan (dan bent u meer blootgesteld aan de bom).
• Als u op of bij een plek woont of werkt die risicogevoelig is, leef dan niet op de "automatische piloot". U kent uw omgeving en met enige alertheid kunt u zien of er iets niet in orde of ongebruikelijk is en dan de autoriteiten waarschuwen. Dat kan een aanslag voorkomen. En dat is in Israël ook enige malen zo gebeurd.

Plan uw veiligheid
Neem de volgende stappen voor een preventief persoonlijk veiligheidsplan als u in de buurt van een risicoplek woont:

• Bepaal voor u en de uwen een gezamenlijk contactnummer en adres voor het geval zich een aanslag voordoet. Daar kan iedereen checken hoe het met de anderen is. Neem zo'n contactpunt een stuk uit uw buurt, bijvoorbeeld een familielid in Katlijk, waar nooit wat gebeurt.
• Zorg ervoor dat u elkaars telefoonnummers en e-mailadressen kent (dit geldt ook voor vrienden en collega's). Maak die nummers en uw contactnummer bekend op uw werk en op school (als u schoolgaande kinderen heeft).
• Bereid uw kinderen voor op een noodsituatie. (Daarover volgen nog tips.)
• Zorg voor een "rampenpakket" dat u in een kamer opbergt, waar u zich kunt terugtrekken bij een aanslag rondom uw huis of werkplek. (Straks meer hierover.)
• Breng kopieën van belangrijke papieren (paspoort, verzekeringspapieren, testa-ment e.d.) onder op een veilig adres elders.
• Denk ook aan uw huisdieren bij de planning van uw veiligheid.
• Regel eveneens iets voor gehandicapte of hoogbejaarde buren.
• Weet ook waar de meters en de kranen zitten, zodat u gas, water en de electriciteit kunt afsluiten in een noodsituatie.
• Zorg voor brandblussers.
• Volg een EHBO-cursus.
• Hou er rekening mee dat voorzieningen als gas, water en electriciteit uitgevallen kunnen zijn.